logo

fb youtube rss

Σύνδεση


Όταν αναφερόμαστε στον χαλκό , μέχρι σήμερα σκεφτόμαστε ένα αρχαίο υλικό που οι μόνες του εφαρμογές είναι κυρίως σε σωληνώσεις και καλώδια.
Σύγχρονες έρευνες όμως, που εκπονήθηκαν από διεθνή επιστημονικά κέντρα με πρωτοβουλία τον Διεθνή Οργανισμό Χαλκού (ICA), τεκμηριώνουν ένα ακόμη σημαντικό, γνωστό και στην αρχαιότητα, πλεονέκτημα του χαλκού. Την αντιμικροβιακή του ιδιότητα. Χρειάσθηκαν τέσσερις χιλιετίες για να κατανοήσουμε την χρησιμότητα και την σημαντικότητα του χαλκού στην καταπολέμηση των βακτηριδιακών μολύνσεων, αφού από το 2000 π.Χ. οι Αιγύπτιοι τον χρησιμοποιούσαν για την αποστείρωση του νερού, ενώ το 500 π.Χ. οι Αρχαίοι Έλληνες επούλωναν τις μολύνσεις των τραυμάτων με ορείχαλκο.

 


Οι ενεργειακές ιδιότητες του χαλκού ήταν γνωστές από την εποχή του Ιπποκράτη.

Ο Ιπποκράτης (400 π. Χ.) χρησιμοποιούσε χαλκό για την απολύμανση ποδιών με έλκη από φλεβίτιδα, αντιμετώπιζε με χαλκό (ή χαλκό και μέλι) ανοιχτές πληγές και δερματικά προβλήματα, ενώ Ρωμαίοι, Αζτέκοι, Πέρσες, Ινδοί και Μογγόλοι τον είχαν πρώτο και καλύτερο για έλκη και μολύνσεις. Οι Ατζέκοι χρησιμοποιούσαν οξείδιο του χαλκού και πράσινο του μαλαχίτη για διαφόρων ειδών δερματοπάθειες. Στη Γαλλία κατά τη διάρκεια της επιδημίας της χολέρας (1850 μ. Χ.) παρατηρήθηκε ότι οι εργάτες σε ορυχεία χαλκού είχαν ανοσία στη χολέρα.
Οι θεραπευτικές ιδιότητες του χαλκού εντοπίστηκαν αρχικά στους σκλάβους. Παρότι δούλευαν όλη μέρα κάτω από άσχημες συνθήκες και σε ακατάλληλο, υγρό περιβάλλον, δεν παρουσίασαν ποτέ προβλήματα ρευματοπάθειας ή αρθριτικά, επειδή ήταν αλυσοδεμένοι. Κι αυτό γιατί οι λωρίδες χαλκού που είχαν στα χέρια και τα πόδια, τους προστάτευαν από τέτοιου είδους παθήσεις.

 


Ο χαλκός αντιπροσώπευε για τους Αιγύπτιους την αιώνια ζωή, την υγεία και την ευημερία και χρησιμοποιούνταν για τη θεραπεία λοιμώξεων και την αποστείρωση του νερού.Άραγε πόσο χρήσιμο είναι σήμερα για την υγεία το παλαιότερο μέταλλο στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού;Τα βακτήρια τον τρέμουν!
Ο χαλκός δεν κάνει μόνο για καλώδια και ηλεκτρομαγνητικές εφαρμογές, αλλά επίσης καταστρέφει (με ασφάλεια και απόλυτη επιτυχία) περισσότερο από το 99,9% όλων των βακτηρίων, ακόμα και τα πιο ανθεκτικά όπως ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος.Και όλα αυτά μέσα σε 10 λεπτά έως 2 ώρες, αρκεί οι ευαίσθητοι, βλαβεροί μικροοργανισμοί να έρθουν σε επαφή με την επιφάνειά του. Άρα υπερέχει και ξεχωρίζει, επειδή κανένα υλικό δεν μπορεί να πλησιάσει την αντιμικροβιακή αποτελεσματικότητά του. Ίσως γι’ αυτό στις επιδημίας χολέρας στο Παρίσι (1832-1852) οι εργαζόμενοι στον χαλκό είχαν ανοσία στην ασθένεια. Πολλά επίσης έχουν λεχθεί και για την έντονη αντικαρκινική του δράση, παρατηρημένη ήδη από το 1912 σε Γερμανία, Γαλλία και Αγγλία.


Κάνει τα μικρόβια… σουρωτήριΤο κόκκινο μέταλλο έχει καταπλήξει τους επιστήμονες με τις ιδιότητές του, αφού σαρώνει στην κυριολεξία όποιον μολυσματικό παράγοντα βρεθεί στον δρόμο του. Ο τρόπος που το κάνει είναι εκπληκτικός.Πρώτα τρυπάει την εξωτερική μεμβράνη των βακτηρίων κάνοντάς την σαν… σουρωτήρι και στη συνέχεια τα εμποδίζει να τραφούν, να αναπνεύσουν, να δημιουργήσουν ενέργεια, να πολλαπλασιαστούν ή έστω να επισκευάσουν τη χαλασμένη μεμβράνη τους. Αυτό σημαίνει ότι ο χαλκός καταστρέφει συνεχώς τα μικρόβια και μάλιστα χωρίς να φθείρεται ο ίδιος, ενώ ταυτόχρονα είναι απόλυτα ασφαλής στην (εξωτερική) χρήση του.Πιάσε χαλκό και μη φοβάσαι
Ο χαλκός έχει χρησιμοποιηθεί για αιώνες από τους ανθρώπους σε πολλές εφαρμογές. Η λατινική ονομασία του cuprum (αρχικά сyprium = από την Κύπρο) του δόθηκε επειδή βρισκόταν σε αφθονία στην Κύπρο. Σήμερα στα νοσοκομεία διαφόρων χωρών (και της Ελλάδας) χρησιμοποιείται ο λεγόμενος αντιμικροβιακός χαλκός που αποτελείται από διάφορα ανθεκτικά κράματα του μετάλλου. Όπως υποστηρίζει μάλιστα ο καθηγητής μικροβιολογίας Bill Keevil, πρόεδρος Περιβαλλοντικής Υγείας στο αγγλικό πανεπιστήμιο του Southampton, η τοποθέτηση επιφανειών από χαλκό επάνω σε αντικείμενα που αγγίζουμε καθημερινά μέσα σε δημόσια κτίρια και οχήματα μαζικής μεταφοράς (π.χ. χειρολαβές, πόμολα και διακόπτες) θα μπορούσε να μειώσει την ταχεία παγκόσμια διάδοση των πολυανθεκτικών μικροβίων.


Όχι στο μαγείρεμα – ναι στο νερόΑντίθετα, το μαγείρεμα μέσα σε σκεύη από χαλκό (μπακίρια) είναι επικίνδυνο για την υγεία. Η χρήση τους έχει εγκαταλειφθεί επειδή, όταν ο χαλκός έρθει σε επαφή με όξινες τροφές σε υψηλές θερμοκρασίες, ενδέχεται να διαβρωθεί και να μολύνει το φαγητό με τοξικά οξείδια που προκαλούν δηλητηρίαση.Έτσι πλέον τα σπάνια σήμερα χάλκινα σκεύη καλύπτονται εσωτερικά με κασσίτερο (γανώνονται) είτε με ανοξείδωτο χάλυβα. Όμως ο χαλκός και τα κράματά του όχι μόνο δε μολύνουν το πόσιμο νερό αλλά το αποστειρώνουν κιόλας, γι’ αυτό και χρησιμοποιούνται στα δίκτυα υδροδότησης.

Μείωση των λοιμώξεων με τη χρήση αντιμικροβιακού χαλκού
Το φαινόμενο των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων μπορεί να αντιμετωπιστεί και με τη χρήση αντιμικροβιακού χαλκού. Κι αυτό διότι το συγκεκριμένο μέταλλο έχει την ιδιότητα να εξουδετερώνει τα μικρόβια, τους μύκητες και τους ιούς. Μελέτη που διενεργήθηκε πρόσφατα κατέδειξε ότι η κάλυψη επιφανειών (πόμολα, διακόπτες φωτός, καρέκλες, τροχήλατα τραπέζια, βρύσες) με αντιμικροβιακό χαλκό στις ΜΕΘ μπορεί να μειώσει κατά 58% τις ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις.
Όπως δήλωσε στο «Βήμα», η διευθύντρια του Μικροβιολογικού Εργαστηρίου του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου «Αρεταίειο», καθηγήτρια κυρία Ευαγγελία Κουσκούνη«έρευνες που έχουν γίνει σε δείγματα από χώρους μονάδων νοσοκομείων έδειξαν ότι η χρήση επιχαλκωμένων επιφανειών μειώνει τις νοσοκομειακές λοιμώξεις - περιορίζοντας τον αριθμό των μικροβίων - και κατ' επέκταση το κόστος νοσηλείας». Ανάλογες μελέτες, προσθέτει η κυρία Κουσκούνη, έγιναν και σε σχολείο όπου επιχαλκώθηκαν επιφάνειες τις οποίες άγγιζαν συχνότερα καθηγητές και δάσκαλοι. Και εκεί, όπως είπε, διαπιστώθηκε μείωση της νοσηρότητας των μαθητών.
Γενικά για τον Cu
Η πιο γνωστή εφαρμογή του χαλκού είναι κατασκευή ηλεκτρικών καλωδίων
• Μέταλλο γνωστό ήδη από την αρχαιότητα. Από το 3.000 π.Χ. πραγματοποιείται συστηματική εξόρυξη ορυκτών χαλκού. Σύμβολο από τη λατινική ονομασία "cuprus", προερχόμενη από την ονομασία της νήσου Κύπρου, που υπήρξε η κύρια πηγή ορυκτών χαλκού κατά την αρχαιότητα. Σχετικά μαλακό, ελατό και όλκιμο μέταλλο με ερυθρή απόχρωση, ο καλύτερος αγωγός του ηλεκτρισμού αμέσως μετά τον άργυρο. Κατά την αρχαιότητα χρησιμοποιούταν κυρίως ως κράμα με τον ψευδάργυρο (ορείχαλκος) και τον κασσίτερο (μπρούντζος).

• Διαλύεται εύκολα σε αραιό (1:1) νιτρικό οξύκαι σε HCl παρουσία αέρα.

• Οι ενώσεις του χαλκού είναι τοξικές.
• Τα κυριότερα ορυκτά του χαλκού είναι ο χαλκοπυρίτης , CuFeS2[F01], ο κυπρίτης, Cu2O[F02], οχαλκοσίτης, Cu2[F03],ο μαλαχίτης, Cu2(CO3)(OH)2 [F04], o αζουρίτης, Cu3(CO3)2(OH)2 [F05]. Ορισμένες ποιότητες των δύο τελευταίων ορυκτών θεωρούνται ως διακοσμητικά υλικά ή ημιπολύτιμοι λίθοι. Πολύ σπάνια συναντάται και ως μεταλλικός ("αυτοφυής") χαλκός [F06].