logo

fb youtube rss

Σύνδεση


Η διαφορά Ελλήνων και Ρωμαίων, στην διαχείριση της δεισιδαιμονίας!
Του Μ. Καλόπουλου

Λέει ο Πολύβιος: (Polybius Hist 6.56.6)
 «Μεγίστη νομίζω έχει διάφορα των Ρωμαίων πολίτευμα, βελτιώνοντας την προς τα θεια αντίληψη. Πιστεύω πως αυτά που οι άλλοι άνθρωποι περιγελούσαν αυτό ακριβώς ενώνει τα ρωμαϊκά πράγματα. Μιλώ δε για την δεισιδαιμονία. Γιατί η δεισιδαιμονία έχει δραματοποιηθεί (παρεξηγηθεί) και έχει διαποτίσει τόσο την ιδιωτική και την δημόσια ζωή, ώστε δεν υπάρχει περιθώριο για περισσότερη. Πολλοί το θεωρούν αυτό θαυμάσιο, αλλά σε μένα φαίνεται πως αυτό έγινε χάριν (χειραγώγησης) του πλήθους.
Γιατί αν στην πολιτεία υπήρχαν μόνο σοφοί, δεν θα ήταν αναγκαίος αυτός ο τρόπος. Επειδή όμως το πλήθος είναι ελαφρό και πλήρης ανόητων επιθυμιών, παράλογου θυμού και βιαιότητας, δεν μένει άλλος τρόπος απ' τον άδηλο φόβο
(της δεισιδαιμονίας) για να ελέγχεις το πλήθος. Γι' αυτό και οι παλαιοί κατά τη γνώμη μου δεν έδωσαν τυχαία τον φόβο των θεών και του Άδη… Σε αντίθεση με τους Έλληνες… οι Ρωμαίοι διέθεσαν πολύ χρήμα για να διατηρήσουν την άξια του (θρησκευτικού) όρκου και του καθήκοντος».  Polybius Hist 6.56.6

Το παραπάνω απόσπασμα εξηγεί άριστα και την εξουσιαστική οξυδέρκεια της Ρώμης. Στην πρώτη ευκαιρία (επί Κωνσταντίνου) απέρριψε την διασπαστική, ανυπότακτη και απ' τη φύση της εριστική ελληνική φιλοσοφία, και επέλεξε έγκαιρα την βάρια χριστιανική δεισιδαιμονία, ως τον καλύτερο συνεργάτη στην επιδίωξη της διαχρονικής επιβίωσής της.

Ο ιδανικός πολίτης έπρεπε να υποτάσσεται στις ανώτερες εξουσίες ως εις τον θεόν:
Παρακολουθήστε την δόλια βιβλική νομιμοποίηση… όλων των φαύλων κοσμικών εξουσιών και θα καταλάβετε πόσο δίκαιο είχε ο ιστορικός Πολύβιος:
«Πάσα ψυχή ας υποτάσσηται εις τας ανωτέρας εξουσίας. Διότι δεν υπάρχει εξουσία ειμή από Θεού• αι δε ούσαι εξουσίαι υπό του Θεού είναι τεταγμέναι. 
2 Ώστε ο εναντιούμενος εις την εξουσίαν εναντιούται εις την διαταγήν του Θεού• οι δε εναντιούμενοι θέλουσι λάβει εις εαυτούς καταδίκην.
3 Διότι οι άρχοντες δεν είναι φόβος των αγαθών έργων, αλλά των κακών. Θέλεις δε να μη φοβήσαι την εξουσίαν; πράττε το καλόν, και θέλεις έχει έπαινον παρ' αυτής•
4 επειδή ο άρχων είναι του Θεού υπηρέτης εις σε προς το καλόν. Εάν όμως πράττης το κακόν, φοβού• διότι δεν φορεί ματαίως την μάχαιραν• επειδή του Θεού υπηρέτης είναι, εκδικητής διά να εκτελή την οργήν κατά του πράττοντος το κακόν.
5 Διά τούτο είναι ανάγκη να υποτάσσησθε ουχί μόνον διά την οργήν, αλλά και διά την συνείδησιν.
6 Επειδή διά τούτο πληρόνετε και φόρους• διότι υπηρέται του Θεού είναι εις αυτό τούτο ενασχολούμενοι.
7 Απόδοτε λοιπόν εις πάντας τα οφειλόμενα, εις όντινα οφείλετε τον φόρον τον φόρον, εις όντινα τον δασμόν τον δασμόν, εις όντινα τον φόβον τον φόβον, εις όντινα την τιμήν την τιμήν».
Επιστολή Παύλου προς Ρωμαίους 13.1-7

Μ. Καλόπουλος